TIJDgeest

10/08/2018 > 19/08/2018
12u00 tot 14u00
Locatie: Maastrichterstraat 11, 3700 Tongeren
Basis: GRATIS
Doe mee
Filosofie

Hebben andere steden een stadsmuzikant of een stadsdichter, Tongeren heeft een stadsfilosoof. In een leegstaand pand in de Maastrichterstraat vestigt een Frank Van Laeken zich van 10 tot en met 19 augustus om te debatteren en te filosoferen over TIJD met zowel bekende en minder bekende gasten.

Frank Van Laeken (1959) studeerde sociale communicatie aan het RITS in Brussel. Halfweg de jaren 90 ging hij aan de slag bij de sportredactie van de VRT, waar hij in 2000 hoofdredacteur werd. Later leidde hij de redacties van de regionale tv-omroep TV Oost en de betaalsportzender Sporting Telenet, en in 2011 werd hij woordvoerder bij Beerschot AC. Vandaag is hij zelfstandig journalist. Bij Houtekiet publiceerde hij Als het werk stopt, Het geld van het voetbal, De Grote Duivels, INferNO: de brand in de Innovation en Mei'68. 31 dagen die ons leven veranderden?
samen met Geert De Vriese en Vuile zwarte in coauteurschap met Paul Beloy.

Elke dag, tien dagen lang, worden verschillende thema's die gelinkt zijn aan TIJD benaderd door een aantal gastsprekers.

Voor deze voorstelling is geen ticket nodig.

Vrijdag 10/8 - Literatuur

WIE SCHRIJFT, DIE BLIJFT

Hoe gaan schrijvers om met deadlines? Loert writer's block inderdaad om de hoek? Is het literaire klimaat in Vlaanderen leefbaar? Waar zijn ze momenteel mee bezig?

Jeroen Olyslaegers: de stadsfilosoof van 2017 komt symbolisch de fakkel overdragen aan de nieuwe 'Tijdgeest'. Hij schreef de fel bejubelde boeken Wij, Winst en Wil. Die laatste werd bekroond met de Fintro Literatuurprijs en de F. Bordewijk-prijs. Vier jaar geleden ontving Jeroen de Arkprijs van het Vrije Woord voor zijn "oprecht maatschappelijke engagement in woorden en initiatieven". Hoog tijd voor een - om in de sfeer van zijn boekentitels die beginnen met een W te blijven - Wonderbaarlijk gesprek.

Yves Petry: van hetzelfde bouwjaar als Olyslaegers, 1967. Schrijver-essayist die in 2011 de Libris Literatuur Prijs wegkaapte met De maagd Marino. Voor datzelfde boek ontving hij daarna ook De Inktaap, een belangrijke literaire jongerenprijs. Ook De laatste woorden van Leo Wekeman en De achterblijver werden bekroond of genomineerd. Hij is weliswaar geboren in Tongeren, maar dat is eerder een logistiek toeval.

Katrijn Van Bouwel: improvisatieartieste, stand-up comédienne, sinds najaar 2016 auteur van het stilistisch bijzonder mooie De muze en het meisje, en eind 2017 moeder geworden van Winter Faust, avonturen die ze gretig deelt via de sociale media, waarop ze bijzonder actief is. Op tv was ze een paar jaar geleden een hele zomer lang festivalfee in 1000 Zonnen en Garnalen, we mogen ons dus aan een feeëriek gesprek verwachten.

Zaterdag 11/8 - media

NIEUWSJAGERS TEGEN DE KLOK

Deadlines zijn de natuurlijke habitat van journalisten, went het ooit? Hoe gaan ze om met de stress van dat dagelijks bestaan op de redactie? Is er nog plaats voor beschouwende bijdragen, zeg maar: slow journalism? Hoe houd je dit jachtige (maar ook: prachtige) bestaan vol?

Eddy Eerdekens: hoofdredacteur van TV Limburg, een van de voornaamste informatiebakens voor de Limburger. Eddy doorzwom heel wat journalistieke watertjes, zoals Belang van Limburg en knack.be. Maar op de TVL-redactie in Hasselt kwam hij thuis, waar ze vanzelfsprekend de vinger aan de Limburgse pols houden, maar ook de Limburgers in de rest van Vlaanderen in het oog houden.

 • Christophe Vandegoor: onze stem in de koers. In juli zal hij weer drie weken lang verslag uitbrengen van wat er in de Tour gebeurt, een mediacircus waar hij voor het zoveelste jaar op rij in rondloopt. Wielrenners kennen heel veel tijdsdruk, want elke seconde om in of uit te lopen op de tegenstanders telt. Maar deze Tongenaar weet ook zelf wat het is om tegen de klok te werken, want dat dagelijks verslag moet op tijd ingelezen zijn of hij moet tijdig bij die renner of die ploegleider geraken voor een interview. Gekkenwerk.

 • Ivo Vandekerckhove: achttien jaar, zo lang is Ivo in september al hoofdredacteur van Het Belang. Dat is een eeuwigheid, in een tijd dat hoofdredacteuren hooguit een half decennium gegund wordt, of zij zelf uitgeput opstappen. Wat TVL voor televisie is, is Belang van Limburg voor de schrijvende pers: een betrouwbare baken van informatie. Maar hoeveel speelruimte is er nog gegund binnen dat grotere geheel dat Mediahuis heet?

Zondag 12/8 - leven/religie

HET LEVEN ZOALS HET IS...

Religie is nog altijd een belangrijk onderdeel van onze samenleving, maar waar het ene geloof (katholicisme) steeds minder aanhangers telt, wint het andere (de islam) aan invloed. Hoe gaat dat evolueren? Zal geestelijk leven overleven in deze hectische tijden? En hoe ziet de toekomst van de multiculturele samenleving eruit?

Paul Beloy: kwam op zijn vijfde vanuit het pas onafhankelijke Congo naar België, waar hij werd opgevoed door twee vrouwen. In de jaren 70 werd hij profvoetballer bij onder meer KV Mechelen, Beerschot en Lierse. Daarna werd hij coördinator 'anderstalige nieuwkomers' op een middelbare school, werd hij community manager bij een voetbalclub en schreef hij een boek over racisme in het voetbal. Als iemand weet hoe diversiteit kan gemanaged worden, is het Paul wel.

Yasmien Naciri: ze is nog maar 26, maar haar stem wordt luid gehoord. Onderneemster, marketeer, auteur (Wij nemen het heft in handen), columniste in De Morgen. Maar haar identiteit wordt vaak gereduceerd tot de afkomst van haar voorouders (Marokko) en haar hoofddoek, die ze bewust draagt. Op sociale media wordt ze nogal eens onheus bejegend, maar ze reageert daar bijzonder assertief op. Toonvoorbeeld van hoe multiculturalisme verrijkend kan werken voor de samenleving.

Rik Palmans: de man die de kortste verplaatsing moet maken, want hij heeft net voordien de zondagochtendmis opgedragen in de basiliek van Tongeren. Een jaar geleden werd nog zijn gouden priesterjubileum gevierd en op zijn 75ste is stoppen geen optie. Waar moet het met de kerk naartoe? Als er iemand op die vraag kan antwoorden, zal het deze deken wel zijn. Natuurlijk willen we ook weten hoe hij aankijkt tegen diversiteit.

Maandag 13/8 - geneeskunde

ALS WE MAAR GEZOND ZIJN...

Gezondheid is ons kostbaarste goed, zo wordt gezegd, maar zijn we er wel voldoende mee bezig? En zorgt de hedendaagse samenleving niet voor te veel valkuilen op weg naar een lang en gezond leven? Wat doen we eraan en wat kúnnen we eraan doen? En hoe pakken we het aan als er ons iets overkomt?

Stijn Coninx: liefst twee films komen er deze herfst uit van de 61-jarige cineast uit Neerpelt: Niet schieten! (over de Bende van Nijvel) en Sinterklaas en de Wakkere Nachten. Twee uiteenlopende onderwerpen, maar dat is typisch voor hem. Na Hector en Koko Flanel kwam immers ook Daens, dat in 1993 net geen Oscar kreeg, maar de maker wel de titel van baron opleverde. Drie van z'n vier kinderen werden doof geboren, hij kan dus ook een woordje meepraten over het dagthema, gezondheid.

Jan Swerts: Truienaar, pianist, componist, die in 2010 debuteerde met het album Weg. Hij omschrijft zijn muziek als 'melanchologie'. Lijdt aan het syndroom van Asperger, een milde vorm van autisme, waardoor hij extra gevoelig is voor drukte en chaos. Schreef recent Een duiker op Mars, een boek over zijn tienjarig zoontje, die het syndroom van Gilles de la Tourette heeft.

• Michiel Vandeweert: het Limburgs onderonsje wordt vervolledigd door deze 20-jarige progeria-patiënt, ook al afkomstig van Diepenbeek, die dankzij een tv-programma aan een job geraakte in een elektrozaak. Progeria is een ziekte waardoor je sneller veroudert dan andere mensen. Meestal worden patiënten niet ouder dan 12. Pakte een hele zaal in tijdens een Ted-talk in Hasselt en zal dat ongetwijfeld ook doen op MoMeNT.

Dinsdag 14/8 - Kunst

'T LEVEN IS EEN SCHOUWTONEEL

Of je nu theaterregisseur, cineast, deejay of chefkok bent: je krijgt met deadlines te maken? En dan is er ook nog die knagende onzekerheid: krijgen we ook dit jaar subsidies? Of: zal er wel volk op afkomen? Zal het restaurant wel vol zitten? En zal de cuisson perfect zijn?

Zohra Ait-Fath: brak halfweg de jaren negentig internationaal door met de zeer dansbare muziek van 2 Fabiola. Ze bleef zingen op soloplaten, maar vanaf halfweg het eerste decennium van deze eeuw leefde ze zich vooral uit als dj, solo én in diverse projecten. Daarnaast acteerde ze in verschillende tv-series en schreef ze boeken. Haar voorvaderen zijn afkomstig uit Marokko, maar Zohra zelf werd in Tongeren geboren. Let's dance!

Guy Cassiers: je zult maar op Sinterklaasdag geboren zijn en de zoon zijn van Jef Cassiers, volgens mensen die het kunnen weten een van de grootste namen uit de Vlaamse tv-historie. Guy realiseerde in de jaren 80, als twintiger, zijn eerste theatervoorstellingen. Hij week uit naar Rotterdam, ontging al op z'n 37ste de Thersitesprijs voor zijn hele œuvre en is nu al vele jaren regisseur en artistiek leider van het Toneelhuis in Antwerpen. Grote meneer in de theaterwereld.

Jo Grootaers: een Michelinster op je zesentwintigste, door Gault & Millau uitgeroepen worden tot 'Beste Jonge Chef', dat klinkt als een droom, maar misschien is het ook wel een last op frêle, jonge schouders. Altermezzo in Tongeren wordt door kenners getipt als een van de toekomstige toprestaurants in het land. Daarnaast runt Jo ook Intermezzo, met een typische, maar kwalitatief hoogstaande brasseriekeuken.

Woensdag 15/8

 ONLINE / OFFLINE

We googelen ons met z'n allen suf: is de tijdsdruk alleen maar groter geworden sinds het ontstaan van het internet? Wat doet technologie allemaal met ons...? Wat betekent technologie voor de geneeskunde? En als we daar dan allemaal zo intens mee bezig zijn: hoe krijgen we die stress uit ons lijf?

 • Robert Cailliau: midden jaren 70 ging deze Tongenaar werken bij het Centre Européen pour la Recherche Nucléaire, CERN, aan het controlesysteem van de deeltjesversneller. In 1987 verliet hij deze afdeling en belandde bij het departement Office Computing Systems, waar hij samen met Tim Berners-Lee ging werken aan een hypertext-systeem. Dat resulteerde uiteindelijk in het World Wide Web. Jawel, Robert uit Tongeren ligt aan de basis van het internet.

Wilfried Gyselaers: professor dokter in het Ziekenhuis Oost-Limburg. Als hoofd van de afdeling gynaecologie-verloskunde heeft hij zich daar vooral gespecialiseerd in hoge risico-zwangerschappen en ziekten die de zwangere vrouw vaak overkomen. Onder zijn leiding ontdekte een onderzoeksteam begin dit jaar de mechanismen die verantwoordelijk zijn voor zwangerschapsvergiftiging, een belangrijke doorbraak na twaalf jaar onderzoek.

 • Marina Riemslagh: was in een vorig leven pastor, maar de afgelopen tien jaar heeft ze onderzoek gedaan rond stress en stressgedrag. Daaruit heeft ze een methode ontwikkeld om in vijf minuten te ontstressen, Het ABC van ontstressen, gebaseerd op neurobiologie, psychologie en hedendaags hersenonderzoek. Haar cursussen zitten vol, de behoefte aan een wetenschappelijk verantwoorde manier om te ontstressen is groot. Daar willen we uiteraard álles van weten!

Donderdag 16/8 - milieu

GEEN TIJD TE VERLIEZEN

 'No Time To Waste' stond er al in de jaren 80 op T-shirts van Greenpeace te lezen, maar we blijven kostbare tijd verknoeien. Hoe lang houdt het klimaat het vol? Wanneer zullen we ecologisch bewuster gaan leven en ons milieu meer respecteren? Vragen die al een poos worden gesteld en toch blijven de antwoorden uit: waarom toch? Plus: we rijden ons hopeloos vast in ellenlange files, blijven we dat domweg doen?

 • Ludo Kelchtermans: als ceo van NUHMA, de nutsholding van de Limburgse gemeenten en het grootste klimaatbedrijf van het land, ziet hij het als zijn taak om te investeren in duurzaamheid, energie en innovatie. Streefdoel: Limburg als eerste Belgische provincie tegen 2020 CO2-neutraal maken. En met Eco2050 wordt er zelfs nog veel verder gekeken: burgers kunnen nu mee investeren in groene energieprojecten.

 • Willy Miermans: zelfs na zijn pensionering blijft de docent Verkeerskunde nadenken over de verkeersknoop. Laat die dagelijkse files nog maar wat langer worden en meer tijd kosten, is zijn devies. Wat we volgens hem nodig hebben is gedragsverandering en dat bekom je alleen maar wanneer mensen geen andere uitweg meer zien dan zich aan te passen (en dus te kiezen voor alternatieven voor het autoverkeer).

 • Francesca Vanthielen: al op haar zestiende presenteerde ze een tv-programma en dat is ze altijd blijven doen, terwijl ze ook uitblonk als actrice in Vlaamse series. In 2010 was ze een van de oprichters van het burgerinitiatief G1000. Wij vragen haar vooral vanwege haar engagement in de vzw Klimaatzaak, een resem bekende en onbekende Vlamingen die de verschillende Belgische overheden voor hun verantwoordelijkheid willen stellen om tegen 2050 tot een koolstofarme samenleving te komen.

Vrijdag 17/8 - wetenschap

DE TIJD VAN TOEN

Historici nemen doorgaans hun tijd om uit te zoeken wat er zoveel jaar geleden gebeurd is. Wat is 'tijd' voor hen? Welke druk voelen zij om met een nieuwe studie over lang vergeten dingen uit te pakken?

Herman Clerinx: met deze journalist-historicus duiken we heel ver terug in de tijd, tot bij de Kelten en de Romeinen. Herman schrijft er talloze bijdragen over in geschiedkundige tijdschriften, of in boeken. Vorig jaar nog in Een paleis voor de doden. Over hunebedden, dolmens en menhirs. Als er iemand is die weet wie Ambiorix was en waarom die zo belangrijk was voor Tongeren, is hij het wel.

Rombout Nijssen: de man die de geschiedenis van de provincie Limburg onderzoekt en beschrijft in historische tijdschriften. Als rijksarchivaris in Hasselt publiceerde hij tientallen inventarissen over kerkfabrieken, parochies en het ancien régime. En een project over de levensloop van Phil Bosmans (Bond Zonder Naam) mondde zelfs uit in een theatermonoloog die eind vorig jaar werd opgevoerd.

• Jan Vaes: kunsthistoricus die zich verdiepte in de (kunst)geschiedenis van de middeleeuwen. In zijn meest recente boek, 'De graven van Loon', behandelt hij het Limburgse politieke, sociaaleconomische, religieuze en culturele verleden tot 1795. En hij zal ons ongetwijfeld warm maken voor de prestigieuze tentoonstelling over 1000 jaar graafschap Loon, die eind oktober opent in Alden Biesen.

Zaterdag 18/8 - zoekende mens

DE ZOEKENDE MENS

 Migratie is een heikel thema in onze hedendaagse samenleving. Migranten, asielzoekers, vluchtelingen, ze worden vaak op een hoopje gegooid. En aangezien er altijd wel meerdere conflicten tegelijk worden uitgevochten op deze bol, zullen er ook steeds opnieuw mensen op de vlucht slaan, op weg naar een betere wereld. Hoe moeten we daarmee omgaan? En welk leven staat de mens in het algemeen te wachten?

Samira Atillah: activiste die woorden in daden omzet en zelf naar vluchtelingenkampen in binnen- en buitenland trekt om de situatie te onderzoeken. Ze neemt geen blad voor de mond, spreekt beleidsmakers rechtstreeks aan, probeert mensen een geweten te schoppen. Maar er is ook dat pijnlijk persoonlijk verhaal: haar vader, oom en broer stierven aan de gevolgen van druggebruik. Begrijpelijk dat ook dat thema haar na aan het hart ligt.

Johan Braeckman: hoogleraar wijsbegeerte aan de Universiteit Gent, scepticus, filosoof, wijsgerig antropoloog, grote liefhebber van Sherlock Holmes, vegetariër. Zijn kennis- en interessespectrum is bijzonder breed, maar in eerste instantie kijkt hij - verwonderd en kritisch - naar de mens. Nam vier jaar geleden een jaar 'verlof zonder wedde' om te kunnen lezen, schrijven, naar muziek luisteren, wandelen, praten, zwijgen en wegdromen.

Guido Degraen: als vrijwillig medewerker van vzw De Schakelaar steunt hij activiteiten die armoede proberen uit te sluiten. Bijzondere aandacht gaat daarbij naar gezinnen met kinderen uit de Tongerse 'buiten'wijken. De zeven medewerkers proberen mensen uit hun isolement te halen door activiteiten voor en met hen op te zetten. Bovendien is Guido zelf ervaringsdeskundige; hij weet welke noden er zijn.

Zondag 19/8 - politiek

HET OP EEN NA OUDSTE BEROEP TER WERELD

Om af te sluiten zullen we 't over overheid, beleid, politiek hebben. Sommige thema's slepen al járen aan, andere worden snel afgehaspeld, maar politici hebben wel degelijk ook deadlines. Al was het maar die vijf- of zesjaarlijkse afspraak met de kiezer, die ze niet mogen missen. Hoe gaan zij daarmee om? Hoe groot is de kloof tussen burger en politiek, en tussen meerderheid en oppositie? Wie gelooft die mensen nog?

 • Patrick Dewael: gaat in oktober voor zijn vijfde ambtstermijn als burgemeester van Tongeren en draait al drieënhalf decennium mee in de Vlaamse en nationale politiek: als minister (Cultuur, Financiën, Binnenlandse Zaken), als Vlaams minister-president, als Kamervoorzitter en als fractievoorzitter/volksvertegenwoordiger. Een man die de politieke zeden heeft zien veranderen.

 • Meryame Kitir:maakte het drama van de sluiting van Ford Genk van zeer nabij mee, om daarna te stap te zetten van het syndicale leven naar de politiek. Als fractieleidster van de sp.a in de Kamer van Volksvertegenwoordigers laat ze haar stem vanuit de oppositie luid klinken tegen het huidige beleid, waarbij zowel politieke vrienden als concurrenten onder de indruk zijn van haar dossierkennis, werkkracht en verbale capaciteiten.

Liliana Casagrande: ze zijn niet met velen, vrouwelijke politieke journalisten. Begonnen als regiojournaliste voor Het Belang van Limburg is zij nu al een jaar of zeven een van de politieke verslaggevers en commentatoren van het Belang. Schrijft de jongste tijd heel vaak over deadlines die zich opdringen, voor politici in de eerste plaats, maar ook voor de hele bevolking. Kent de Limburgse politieke boegbeelden door en door.


Credits:

TIJDgeest: Frank Van Laeken